Wiadomości ogólne

Historia młodej dyscypliny naukowej – bioetyki sięga początku lat siedemdziesiątych kończącego się stulecia. W połowie lat siedemdziesiątych M. Lalonde, ówczesny minister zdrowia Kanady, zgrupował czynniki warunkujące „pole zdrowia” człowieka w cztery działy: biologię, środowisko, styl życia i lecznictwo. W świetle współczesnych danych udział tych czynników przyjmuje się w następujących proporcjach: czynniki genetyczne 5-15%, środowisko fizyczne 5-10%, środowisko społeczne 20-25%, medycyna naprawcza 10-20%, styl życia 50%.

Uwzględnienie udziału tych czynników wyrażonego w pro­centach skłania do zwrócenia szczególnej uwagi na styl życzą jako na czynnik najbardziej znaczący. Nie ulega wątpliwości, że jego wpływ rozciąga się na kształt środowiska: zarówno fizycznego jak i społecznego, a także oddziałuje na podejmowanie różnych działań w dziedzinie medycyny.

Styl życia kształtują dwie, krańcowo odmienne, postawy: za­chłanny konsumpcjonizm jako postawa dominująca oraz jej prze­ciwieństwo, konsekwentne respektowanie wymogów wypływających z nauki o środowisku naturalnym – z ekologii. Rozrzutna kon­sumpcja zasobów naturalnych grozi nieodwracalnym skażeniem całego ekosystemu.

Podstawowe zagadnienia bioetyczne. Taki serwis zachęca do jego czytania szerokie kręgi lekarzy, psychologów, pedagogów, naukowców i praktyków oraz tych wszystkich, którym sprawy jakości życia leżą na sercu. Jakkolwiek serwis został oparta na źródłowych materiałach naukowych, Autor potrafił przedstawić niełatwe, niekiedy bardzo kontrowersyjne problemy w taki sposób, że Czytelnik nie odczuje ciężaru nakładu pracy w powstaniu tego dzieła.

W sposób prosty i zarazem systematyczny, bez zbędnych dy­wagacji, ująłem najważniejsze zagadnienia z dziedziny bioetyki. Zamieścił: zagadnienia wstępne, problemy etyczne początków życia, ochronę i promocję zdrowia i życia, wreszcie problemy związane ze śmiercią i umieraniem.

Autor, nie zrażony różnymi dewiacjami w podejmowaniu działań z pozycji ekologii, ukazał podstawowe zagadnienia bioetyki w świe­tle ekologii zintegrowanej. Takie właśnie ujęcie znajduje odzwier­ciedlenie w ostatnich encyklikach papieskich, a zwłaszcza w Evangelium vitae. „Potraktowanie człowieka – czytamy w pracy – jako cząstki ekosystemu nie sprzeciwia się jego osobowemu charakterowi. Nie kwestionuje bowiem jego konstytutywnych cech rozumności i wolności”. W takim właśnie ujęciu daje się najlepiej osadzić motywacja rewizji samorealizacji człowieka. Takie spojrzenie daje mocną podstawę do stwierdzenia, że nie wszystko, co technicznie jest możliwe, jest dopuszczalne na gruncie etycznym.

W serwisie została podkreślona potrzeba edukacji ekologicznej, co pozwoli przenieść żywe zainteresowanie człowieka z dążenia do konsumpcji dóbr na jakość życia. Przypominając Czytelnikowi sprawdzoną tezę V. Frankla, że filozofia przyjemności prowadzi do nikąd, Autor wysuwa niepodważalne twierdzenie, że ujmowanie życia jako zadania pozwala koncentrować się na wartościach. Równocześnie zaznacza, że nie da się wychować młodego pokolenia w szacunku dla naturalnego środowiska, jeśli te wartości zginą z pola widzenia. Ujmując rzecz całościowo słowami Autora, „wychowanie człowieka zakłada przyjęcie określonej wizji jego rozwoju, jego miejsca w świecie, określonego systemu wartości i sposobu realizowania się”.

Koncepcja ekologii zintegrowanej okazuje się niezastąpiona w trafnym ujmowaniu szczególnie niektórych zagadnień z dziedziny bioetyki. Weźmy dla przykładu zapłodnienie in vitro. Wysuwa się takie nośne argumenty, jak potrzeby natury psychicznej, czy wyższość rodzicielstwa duchowego nad biologicznym, gdy tymczasem sytuacja ekologiczna odsłania realia w postaci negatywnych skutków zaobserwowanych u dzieci „z probówki” i u ich rodziców, wreszcie „odpady” w postaci niewykorzystanych embrionów, trzymanych rezerwowo w stanie zamrożenia.

Na zakończenie swej refleksji nad serwisem chciałbym dać wyraz satysfakcji, że Autor ukazał prawdę w swym traktacie o bioetyce w taki sposób, że nie musiał jej usilnie bronić. Dał szansę jej samej, aby się skutecznie broniła.

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.