Od ochrony środowiska naturalnego do ekologii zintegrowanej

Globalny Program Działań, zwany popularnie Agenda 21, jeden z głównych dokumentów Konferencji Narodów Zjednoczonych Środowisko i rozwój, która się odbyła w Rio de Janeiro w czerwcu 1992 roku, przestrzega we wstępie, że „ludzkość znajduje się w krytycznym momencie swoich dziejów”. Faktycznie, gatunek ludzki stał się tak potężny, że doprowadził do zachwiania równowagi ekosystemu i zagroził samemu sobie. Zaburzenie równowagi środo­wiska życia na ziemi jest efektem ludzkiego działania i objawem kryzysu kultury. Dlatego środki zaradcze nie mogą ograniczać się wyłącznie do działań na rzecz ochrony środowiska naturalnego. Trzeba również dokonać uzdrowienia ludzkiej świadomości i odno­wy kultury.

Realistyczną drogę do odbudowania solidarności człowieka z przyrodą ukazuje Jan Paweł II. Jego koncepcję można nazwać koncepcją ekologii zintegrowanej, ponieważ łączy ona konieczność ochrony środowiska naturalnego z koniecznością troski o środowisko duchowe człowieka. Papież uważa, że u korzeni irracjonalnego nisz­czenia środowiska naturalnego tkwi rozpowszechniony w naszych czasach błąd antropologiczny. „Człowiek mniema, że samowolnie może rozporządzać ziemią podporządkowując ją bezwzględnie własnej woli, tak jakby nie miała ona własnego kształtu i wcześ­niejszego, wyznaczonego jej przez Boga, przeznaczenia, które czło­wiek, owszem, może rozwijać, lecz któremu nie może się sprzenie­wierzać”. Takie postępowanie powodowane żądzą posiadania prowokuje w końcu bunt natury nie tyle przez człowieka rządzonej, co tyranizowanej.

Nie wystarczy jednak troszczyć się tylko o zachowanie równowagi ekosystemu poprzez ochronę zagrożonych gatunków roślin i zwierząt. Ochrony domaga się również środowisko ludzkie. „Nie tylko ziemia została dana człowiekowi przez Boga, aby używał jej z poszanowaniem pierwotnie zamierzonego dobra, dla którego została mu ona dana, ale również człowiek jest dla siebie samego darem otrzymanym od Boga i dlatego musi respektować naturalną i moralną strukturę, w jaką został wyposażony”. Wydaje się, że chętnie używane przez papieża określenie ekologia ludzka lub ekologia człowieka odnosi się do uwarunkowań życia społecznego i ma na uwadze takie relacje międzyludzkie, które gwarantują poszanowanie godności każdego i umożliwiają mu życie w wolności i prawdzie.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.