Rola sportu we współczesnej kulturze

Zjawiskiem szczególnie znaczącym we współczesnej kulturze stał się sport. Zajmuje on coraz więcej miejsca w życiu indywidualnym i społecznym. Chociaż podlega ustawicznym zmianom, wciąż nosi znamiona jednego z najważniejszych fenomenów współczesnej kultury. Znaczenie sportu wyrasta z jego korzystnego oddziaływania na zdrowie, samopoczucie i wygląd człowieka. W życiu społecznym sport pełni funkcję rozrywki, daje możliwość poczucia przy­należności społecznej, absorbuje wyobraźnię i emocje. Ze względu na zdolność przyciągania i poruszania milionów ludzi sport wykorzystywany jest często w celach politycznych i propagandowych. Coraz częściej jednak ten typ aktywności ludzkiej ma charakter komercyjny.

Działalność sportowa jest sama w sobie neutralna. Ocena sportu będzie uzależniona od motywów, dla których bywa on uprawiany. Ponieważ powodów podejmowania aktywności sportowej jest wiele, różne też działalność ta przynosi skutki i różnie musi być spostrzegana.

A oto główne racje skłaniające dziś ludzi do uprawiania sportu:

  1. Podejmowanie sportu dla przywrócenia lub zapewnienia równo­wagi psychofizycznej, dobrego samopoczucia i zdrowia;
  2. Poszukiwanie w sporcie fascynacji, ryzyka, przygody i przy­jemności;
  3. Traktowanie sportu jako sposobu ekspresji samego siebie, własnej potrzeby estetyki i siły;
  4. Odnajdywanie w sporcie szansy sprawdzenia swoich możliwości, rywalizacji i uznania własnej wartości;
  5. Poszukiwanie w sporcie wspólnoty z innymi, bliskości, towa­rzystwa”.

Jak długo sport służy uprawiającym go aktywnie i pasywnym obserwatorom a innym nie szkodzi, tak długo powinien być po­zytywnie oceniany. Podstawę pozytywnego odniesienia do sportu można odnaleźć również w Nowym Testamencie, który posługuje się obrazami zaczerpniętymi z zawodów sportowych. Trzeba jednak umieć dostrzegać także negatywne cechy sportu. Troska o równowagę psychosomatyczną może zamieniać się w pogański kult ciała. Doskonałość i sprawność fizyczna stają się wtedy najwyższą wartością.

Szlachetna idea gry, niewinnej rywalizacji i osiągnięć bywa często wykorzystywana przez polityków do wspierania nacjona­lizmu, rasizmu i innych celów niezgodnych z podstawowymi założeniami idei sportowej. Również komercjalizacja sportu odrywa go od zasadniczych celów. W tej sytuacji sportowiec, zamiast zmierzać do integralnego rozwoju swojej osobowości, staje się „maszyną” do „bicia” rekordów kosztem zdrowia a nawet życia. Częste używanie szkodliwych środków dopingowych świadczy nie­zbicie o tym, że zdrowie i życie sportowca przestało być naj­ważniejszym celem sportu. Ideologizacja sportu sprawia, że zawody sportowe zamiast oddziaływania wychowawczego na kibiców, kształtują postawy agresywne a nawet destrukcyjne. Trzeba również uwzględnić szkody wyrządzane przez niektóre sporty naturalnemu środowisku (np. motocross, wyczynowa jazda rowerowa w górach).

We współczesnym sporcie wyczynowym często pojawia się znaczne ryzyko dotyczące zdrowia a nawet życia. Nie chodzi tu o ryzyko zwykłe, bo takie zawsze istnieje, ale o wielkie prawdo­podobieństwo odniesienia poważnych szkód w zakresie zdrowia lub nawet utraty życia. Istnieje ono tylko w niektórych dyscyplinach. Należą do nich alpinizm, niektóre sporty wodne i motorowe (automobilowe). Negatywną oceną moralną trzeba objąć również boks ze względu na jego brutalny charakter. Podnoszony jest również fakt, że około 20% uprawiających tę dyscyplinę wyczynowo doznaje uszkodzeń mózgu, które później wpływają negatywnie na życie psychiczne i umysłowe. Nierzadko zdarzają się wypadki śmiertelne. Opinia publiczna godzi się łatwo z tymi ofiarami pod wpływem ideologii apoteozującej rolę sportu.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.