Zasada personalistyczna – godność i dobro człowieka

Ekoetyka, chroniąc środowisko naturalne, powinna chronić również i przede wszystkim człowieka. Ochrona ludzkiego życia jest konieczna nie tylko dlatego, że człowiek należy do określonego gatunku biologicznego. Racja wyższości ludzkiego życia polega na tym, że jest to życie osoby. Tylko osoba ludzka, ze względu na swoją racjonalność, jest zdolna pokierować rozwojem świata i wziąć za niego odpowiedzialność. Tylko człowiek, ze względu na swoje cechy osobowe, potrafi bronić siebie i zwierzęta przed wykorzystywaniem do badań eksperymentalnych. Tylko człowiek może obronić siebie i małpę przed zniszczeniem, dlatego należy mu się pierwszeństwo w stosunku do małpy. Ponieważ zaś te cechy osobowe, przynajmniej potencjalnie, posiada każdy przedstawiciel gatunku ludzkiego, dlatego uzasadniony jest jego prymat w świecie istot żyjących. Nie można jednak uzależniać szacunku do człowieka od faktycznych przejawów jego rozumności i wolności, ani od społecznego uznania jego człowieczeństwa, co niektórzy proponują.

Personalistyczna zasada etyczna nie jest opowiadaniem się za przejaskrawionym antropocentryzmem, pozwalającym człowiekowi na przedmiotowy stosunek do przyrody. Nie oznacza ona również próby personalizowania roślin i zwierząt. Podkreśla jednak, że człowiek to również ciało związane z materią z istniejącym systemem ekologicznym. Kto zatruwa naturalne środowisko, ten niszczy życie zwierząt i roślin. Dokonując agresji na ekosystem, człowiek wpływa negatywnie na własne środowisko życia, szkodzi swojemu zdrowiu i powoli dokonuje autodestrukcji.

Potraktowanie człowieka jako cząstki ekokosystemu nie sprze­ciwia się jego osobowemu charakterowi. Nie kwestionuje bowiem jego konstytutywnych cech rozumności i wolności. Gwarantowane jest także jego szczególne miejsce w tym systemie. Nie zamyka też teoretycznie drogi do rozumnego korzystania z dóbr natury. W przy­rodzie jedne istoty żyją kosztem innych. Również człowiek ma prawo korzystać ze zwierząt i roślin, aby podtrzymać własne życie, podobnie jak czynią to inne gatunki. Nie może on jednak wykorzystywać swojej przewagi do zabijania dla przyjemności lub zadawania cierpienia. Humanitarny stosunek do zwierząt jest wymo­giem moralnym.

Argumentacja personalistyczna jest dzisiaj bardzo często stosowana przez etykę chrześcijańską przy uzasadnianiu norm postępowania ludzkiego. Ten typ racji charakteryzuje się dużym realizmem i oczywistością Wydaje się zatem, że jest on bardzo wskazany i godny polecenia przy ekologicznej edukacji rodziny.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.