Życie ludzkie jest bardziej wartościowe od życia roślin i zwierząt

Australijski etyk P. Singer uważa, że uprzywilejowanie gatunku ludzkiego w stosunku do innych gatunków istot żywych stanowi przedłużenie dyskryminacji rasowej i płciowej. Tę formę dyskryminacji nazywa on specjecyzmem (species – gatunek). Dyskryminacja ta jest, według niego, nieuzasadniona. Dlatego domaga się on uznania, że życie ludzkie jest tak samo wartościowe jak każda inna forma życia biologicznego. Jedynym wyróżnikiem wskazującym na jego wartość jest jego wkład do ogólnej sumy rozwoju i szczęścia ludzkości.

Koncepcja ta jest niespójna sama w sobie. Z jednej strony bowiem podkreśla równość wszystkich gatunków istot żywych, neguje osobowy charakter bytu ludzkiego, odmienność natury człowieka od innych stworzeń, z drugiej zaś strony uważa szczęście ludzkości za kryterium wartości życia poszczególnych osobników. Skoro P. Singer twierdzi, że wszystkie istoty żywe mają jednakowe prawo do życia, to dlaczego przyjmuje on utylitarystyczne kryterium prawa do życia przyznające je jedynie tym osobnikom, których życie jest użyteczne dla społeczności ludzkiej? Utylitarystyczna koncepcja P. Singera przyznająca prawo do życia wyłącznie osobnikom społecznie użytecznym jest niebezpieczna nie tylko dla nie narodzonych i upośledzonych dzieci. Stosunkowo łatwo może być ona przeniesiona na takie grupy społeczne jak renciści, emeryci, czy nawet bezrobotni. Wszyscy oni bowiem mogą być potraktowani jako „nieużyteczni” ze społecznego punktu widzenia.

Utylitarystyczna tendencja Singera nie da się pogodzić z chrześ­cijańską koncepcją człowieka i życia. Sprzeciwia się ona również humanistycznej tradycji europejskiej kultury. Użytkowe traktowanie ludzkiego życie i jego wartościowanie wyłącznie w aspekcie przydatności społecznej, sprowadza człowieka do roli instrumentu. Odbiera mu prawo bycia traktowanym zawsze i wszędzie jako ośrodek i cel wszelkich działań.

Ochrona ludzkiego życia jest konieczna nie tylko dlatego, że człowiek należy do określonego gatunku biologicznego. Racja wyższości ludzkiego życia polega na tym, że jest to życie osoby, zdolnej do refleksji nad kondycją życia w ogóle. Tylko osoba ludzka, ze względu na swoją racjonalność jest zdolna pokierować bezpiecznie rozwojem świata i wziąć za niego odpowiedzialność. Tylko człowiek, ze względu na swoje cechy osobowe potrafi zastanawiać się na wykorzystywaniem zwierząt i ludzi do badań eksperymentalnych. Tylko człowiek może obronić siebie i zwierzę przed zniszczeniem, dlatego należy mu się pierwszeństwo w sto­sunku do zwierzęcia. Ponieważ zaś cechy osobowe, przynajmniej potencjalnie, posiada każdy przedstawiciel gatunku ludzkiego, dlatego uzasadniony jest jego prymat w świecie istot żyjących.

Człowiek jako osoba ma określoną strukturę cielesną i duchową Jest rozumny i wolny, kieruje się w działaniu sumieniem a nie tylko instynktami. Posiada on z tej racji swoiste dostojeństwo i godność, która domaga się dla niego miłości i szacunku. „Brak tego szacunku prowadzi do relatywizmu i samowoli”. Gwarantowanie prawa do życia każdemu człowiekowi jest wyrazem szacunku dla ludzkiej godności. Teoretyczne podważenie tego prawa spowoduje poczucie zagrożenia indywidualnego. Prawo to bowiem wyznacza granice, których nie wolno przekroczyć przy realizowaniu własnych planów, stoi na straży, aby nie zostały naruszone prawa innych osób.

Teoretyczne naruszenie prawa do życia każdego człowieka niesie ze sobą również niebezpieczne konsekwencje dla całego społe­czeństwa. „Totalitaryzm rodzi się z negacji obiektywnej prawdy; jeżeli nie istnieje prawda transcedentna, przez posłuszeństwo której człowiek zdobywa swą pełną tożsamość, to nie istnieje też żadna pełna zasada gwarantująca sprawiedliwe stosunki między ludźmi”. Pojawiające się dziś na nowo różne formy totalitaryzmu wyrastają „z negacji transcendentnej godności osoby ludzkiej, będącej wi­dzialnym obrazem Boga niewidzialnego i właśnie dlatego z samej swej natury podmiotem praw, których nikt nie może naruszać: ani jednostka czy grupa, ani też klasa, naród, czy państwo”.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.