Partycypacja ciała w godności osoby ludzkiej

Człowiek jest nie tylko bytem duchowym, który posiada ciało, ale jest i ciałem i duchem; jest istotą złożoną cielesno-duchową. I jeżeli nawet dzięki swojej „wewnętrzności” wychodzi poza zwykłą cielesność, to transcendencja ta nie wyklucza jedności z ciałem. Chociaż podstawą godności człowieka jest przede wszystkim jego duchowy wymiar, to jednak w godności tej uczestniczy również ciało ludzkie, które istnieje istnieniem duszy i jest bytowo związane z człowiekiem. Ciało bowiem nie jest niczym innym, jak materią ustawicznie organizowaną dla potrzeb istnienia człowieka, który dlatego, że jest człowiekiem, żyje materią organizowaną nieustannie w ciało.

Ciało ludzkie nie jest tylko zespołem organów, funkcji i energii. Element zewnętrzno-cielesny w człowieku jest symbolem, znakiem i wyrazem jego wnętrza. Człowiek może ujawniać swoje wnętrze poprzez ciało. Tylko w ten sposób staje się on obecny w czasie i przestrzeni. Dzięki temu ciało człowieka jest także znakiem i miej­scem jego relacji z Bogiem, ze światem i innymi ludźmi. Jest więc rzeczywistością osobową.

Chociaż dusza posiada niezależność bytową od ciała, i chociaż ciało jest tym, czym jest, dzięki duszy, to jednak partycypuje ono w bytowaniu duszy i wyciska istotne piętno na ludzkim działaniu. Ponieważ ciało partycypuje w osobowym istnieniu człowieka, partycypuje ono również w jego osobowej godności. Taki porządek ontyczny wprowadza określony imperatyw moralny: człowiek nie powinien izolować, odrywać swojej cielesności od wymiaru ducho­wego lecz wyrażać poprzez nią właściwą sobie „węwnętrzność”.

Antropologia chrześcijańska zawiera również prawdę o tym, że cały człowiek stworzony jest przez Boga i podlega Jego władaniu oraz opiece.

Pociąga to za sobą następujące konsekwencje:

  1. Czło­wiek powołany do życia przez Boga nie należy wyłącznie do siebie, ale zależy również od Stwórcy. Bóg dla człowieka jest Kimś więcej jak tylko wszystko widzącym obserwatorem, jest Panem, który ustalił dni jego życia doczesnego;
  2. Bóg nie tylko stworzył całego człowieka, ale również ustawicznie podtrzymuje jego życie;
  3. Człowiek został przez Boga umiłowany i powołany przez Niego do wiecznego życia. Ten właśnie stosunek Boga do człowieka nadaje ludzkiemu życiu wartość.

Wymienione zaś powyżej przesłanki stanowią racje, dla których należy zakazać wszelkiego zamachu się na życie ludzkie.

Argumentem przemawiającym za godnością ciała jest również i to, że cały człowiek został odkupiony w Chrystusie, wraz z duszą i ciałem przynależy do Jego Ciała Mistycznego, stanowi świątynię Ducha Świętego, jest własnością Boga w Chrystusie. Dlatego też cały człowiek, razem ze swoim ciałem i duszą jest uczestnikiem historii zbawienia.

Można wyróżnić trzy etapy udziału ciała ludzkiego w historii zbawienia:

  1. etap pierwszy polega na tym, że grzech zmienił całego człowieka, również jego ciało, dlatego Paweł charakteryzuje tego człowieka według sposobu jego istnienia cielesnego jako „ciało grzechu”;
  2. Chrystus uświęcił człowieka wraz z jego ciałem. Uświęcenie to może być jednak w czasie życia ziemskiego utracone, nie jest ono bowiem jeszcze doskonałe i ostateczne. Dlatego podporządkowanie ciała duchowi staje się ważnym zadaniem życia chrześcijanina;
  3. Zbawienie ostateczne i doskonałe polegać będzie na włączeniu pełnym, również cielesnym, do chwały Chrystusa. Nowy Testament uzależnia udział w chwale Chrystusa od sposobu wykorzystania czasu życia ziemskiego: „Wszyscy bowiem musimy stanąć przed trybunałem Chrystusa, aby każdy otrzymał zapłatę za uczynki dokonane w ciele, złe czy dobre”.

Ponieważ ciało jest integralnym elementem osobowego bytu człowieka, partycypuje w jego podmiotowości i godności, dlatego doczesne ludzkie życie ma wartość nienaruszalną i nie wolno nikogo pozbawić tego życia w żadnym okresie jego rozwoju. Ciało ludzkie nie może być rozpatrywane i traktowane oddzielnie od człowieka. Wszystkie zaś działania dotyczące go muszą uwzględniać integralnie rozumiane dobro osobowe. Wyklucza to nie tylko pozbawianie prawa do życia kogokolwiek na jakimkolwiek etapie rozwoju, ale także traktowanie ludzkiego ciała jako magazynu części zamiennych, a tym bardziej jako materiału wyjściowego do produkcji preparatów leczniczych czy środków kosmetycznych. Życie biologiczne, chociaż w nim nie wyczerpuje się wartość osoby i nie przedstawia jej najwyższego dobra, stanowi jednak wartość podstawową ponieważ na nim opierają się i rozwijają inne wartości osoby. Zachowanie prawa do istnienia i życia jest podstawą wszystkich innych praw człowieka. Dlatego obowiązuje podstawowy postulat nie­naruszalności życia fizycznego od „momentu poczęcia aż do śmierci”. Personalistyczna wizja człowieka i ludzkiego życia pociąga za sobą określone konsekwencje etyczne.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.