Podstawowe sposoby rozumienia bioetyki

Pierwsze ujęcie bioetyki pojawiło się w specyficznym kontekście ekologicznym, jako wiedza o przetrwaniu (science of survival). Twórca określenia bioetyka, Potter twierdzi, że bardziej niż ktokolwiek inny wpłynął na jego poglądy urodzony w roku 1905 C.H. Waddington, profesor genetyki zwierzęcej, który był bioetykiem już wtedy, gdy określenie to jeszcze nie istniało. Dostrzegał on bowiem i rozumiał potrzebę tworzenia nauki opartej na biologii. Poza prof. Waddingtonem wpływ na Pottera wywarli: Margaret Mead i Theodosius Dobzahansky.

Th. Dobzhansky był profesorem zoologii na Uniwersytecie Columbia. W roku 1958 wypracował on trzy ważne idee, które zainspirowały Pottera do nowych przemyśleń:

  1. Żadne prawo biologiczne nie zapewnia gatunkowi ludzkiemu rozwoju ani nawet przetrwania;
  2. Wyłącznie gatunek ludzki ma świadomość dokonanej w prze­szłości własnej ewolucji i konieczność zapewniania jej warunków kontynuacji;
  3. Obowiązkiem nauki jest odnalezienie i wyodrębnienie tych pro­gramów rozwoju, których natura nie dostarczyła.

Dwie pierwsze idee Dobzhanskyego ukazują określony idykatyw, czyli to, co istnieje. Natomiast trzecia zasada mówi o tym, co być powinno. Ta ostatnia przesłanka była prawdopodobnie dla Pottera punktem wyjścia, kiedy twierdził, że znajomość kryzysu ekologicz­nego powinna być wykorzystana w tym celu, aby nie dopuścić do całkowitego załamania się ziemskiego ekosystemu. I to właśnie powinno być zadaniem bioetyki. O ile bowiem poszczególne osoby ludzkie mają instynkt przetrwania, suma tego instynktu nie gwarantuje przetrwania rasy ludzkiej. Dlatego ludzie powinni rozwinąć wiedzę o warunkach przetrwania swojego gatunku.

Uprawiana dziś bioetyka zajmuje się bardziej terapią, niż pro­filaktyką. Tymczasem Potter chciał stworzyć etykę środowiskową która przyczyniłaby się do zapobiegania chorobom. Bioetyka bowiem, według niego, jest wiedzą dotyczącą globalnego przetrwa­nia i jako taka powinna się zajmować rozwiązywaniem problemów biologicznych.

Koncepcja bioetyki Pottera ma charakter środowiskowy i ekolo­giczny, podczas gdy koncepcja Hellegersa aplikowała ten termin do etyki medycznej i badań biomedycznych. Hellegers dostrzegał po­trzebę bioetyki ze względu na konieczność respektowania i ochrony praw pacjentów. Te dwa podstawowe sposoby rozumienia bioetyki związane są z określonymi instytucjami. Pierwszą z nich jest Institute of Society, Ethics and The Life Sciences w Hastings położony w stanie Nowy Jork, znany jako Hastings Center; drugą Kennedy Insitute przy jezuickim uniwersytecie Georgetown.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.